Trật khớp gối là một trong những chấn thương nguy hiểm có thể gặp phải sau tai nạn giao thông, sinh hoạt đời sống hằng ngày, trong công việc lao động cũng như trong khi chơi thể thao. Đặc biệt với tình hình giao thông phúc tạp hiện nay thì trật khớp gối sau tai nạn giao thông là một trong những nguyên nhân trật khớp gối thường gặp nhất.
Các triệu chứng gợi ý bạn bị trật khớp gối?
- Trật khớp gối thường xảy ra sau một chấn thương mạnh, có thể té ngã hay va chạm khi chơi thể thao hoặc tai nạn giao thông.
- Đau, sưng quanh vùng gối. Không thể di chuyển hay vận động co duỗi khớp gối.
- Cảm giác tê quanh vùng gối và lan dọc xuống chân, hạn chế vạn động các ngón chân
- Khớp gối bị biến dạng so với bình thường. Có thể biến dạng ra sau, ra trước, sang bên tuỳ thuộc vào kiểu trật khớp. Tại hiện trường tai nạn, tự bệnh nhân hay người khác thường sẽ giúp nắn trật khớp gối lại
- Có thể có vết thương xưng quanh vùng gối hoặc khoeo…
Trật khớp gối nguy nhiểm như thế nào?
Khớp gối được cấu tạo bởi đầu dưới xương đùi, đầu trên xương chày và xương bánh chè. Cùng với đó là hệ thống dây chằng vững chắc giữ cho khớp gối được ổn định, cho nên nếu bạn bị trật khớp gối thì một trong các dây chằng này có khả năng sẽ bị đứt như dây chằng chéo trước, dây chằng chéo sau, dây chằng bên trong, dây chằng bên ngoài… Trong một số trường hợp nặng có thể đứt 3 dây chằng, 4 dây chằng.
Nhưng nguy hiểm hơn hết là trật khớp gối có thể ảnh hưởng đến bó mạch khoeo (động mạch và tĩnh mạch khoeo, thần kinh) nằm trong hố khoeo phía sau khớp gối. Nếu tổn thương thần kinh có thể gây yếu liệt, nếu tổn thương mạch máu nếu không phát hiện, chẩn đoán và xử trí kịp thời bệnh nhân có thể bị cưa chân. Thời gian vàng để xử trí các tổn thương mạch máu này là 6 tiếng, tuy nhiên trong một số trường hợp mạch khoe không tắc ngay mà bị dập tắc từ từ, thời gian có thể kéo dài tới 3 tuần sau chấn thương.
Làm gì sau khi bị trật khớp gối?
- Có thể tự nắn cố định lại khớp gối ngay sau trật. Nếu tự nắn trật bạn phải khai báo cho các nhân viên y tế biết
- Nẹp cố định gối
- Chườm lạnh
- Nếu có vết thương thì cần băng bó cầm máu
- Nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất
- Bạn cần chú ý các triệu chứng chân lạnh, tím tái, hay tê buốt nhiều và báo cho nhân viên y tế biết.
Các bác sĩ sẽ hỏi bệnh sử kĩ càng và thăm khám lâm sàng một cách cẩn thận để chẩn đoán và tầm soát các biến chứng có thể gặp của trật khớp gối. Các cận lâm sàng như X quang, siêu âm có thể hỗ trợ cho việc chẩn đoán và tầm soát biến chứng.
CT scan khớp gối và chụp cộng hưởng từ MRI và các xét nghiệm khác như chụp CT scan mạch máu (CTA) hay chụp mạch máu kĩ thuật số xoá nền DSA có thể được chỉ định.
Trong trật khớp gối việc hỏi bệnh sử gồm nguyên nhân và cơ chế chấn thương rất quan trọng vì trong một số trường hợp bệnh nhân bị trật khớp gối tự nắn trật, đã dùng thuốc giảm đau, khi đi khám khớp gối có thể sẽ trông như bình thường về phương diện lâm sàng và X quang. Chính điều này có thể sẽ làm sai lệch đi chẩn đoán và sẽ đặt bệnh nhân vào tình trạng nguy hiểm có thể mất chân, vì như đã đề cập: tổn thương mạch máu có thể xảy ra tận 3 tuần sau chấn thương.
Điều trị chuyên sâu sau trật khớp gối
Nếu bạn bị trật khớp gối đơn thuần, các bác sĩ sẽ nắn khớp gối của bạn lại đúng vị trí sau đó cố định khớp gối bằng nẹp hay bó bột để cho các dây chằng lành. Việc theo dõi mạch mu chân sau nắn là hết sức quan trọng. Nếu bạn bị trật khớp gối kèm tổn thương mạch máu, các bác sĩ có thể nắn và cố định khớp gối bằng đinh hay kim, sau đó mạch máu bị tổn thương có thể được mổ hở để nối lại hoặc tái lập lưu thông mạch máu bằng đặt stent. Các dây chằng như dây chằng bên trong có thể lành sau khi cố định đủ thời gian, tuy nhiên các dây chằng chéo trước và chéo sau hay các tổn thương sụn chêm thường phải mổ nội để tái tạo lại dây chằng và khâu sửa chữa sụn chêm.
Phòng ngừa trật khớp gối
+ Chọn lựa các môn thể thao phù hợp với sức khỏe, tránh các va chạm quá sức khi chơi thể thao sức mạnh có sức đối kháng cao như như đá banh, bóng rổ…
+ Tuân thủ luật lệ khi tham gia giao thông
+ Tránh lao động nặng quá sức và phải có phương tiện bảo hộ đầy đủ khi lao động
+ Nhắc nhở con em cẩn thận khi chơi đùa, chạy nhảy…
