Trật khớp cổ chân là gì?
Trật khớp cổ chân xảy ra khi mặt khớp của xương chày không còn tiếp xúc với xương sên, hiếm khi trật khớp đơn thuần mà thường kèm gãy xương mắt cá vùng cổ chân.
Triệu chứng lâm sàng gợi ý bạn bị trật khớp cổ chân?
Thường xảy ra sau một chấn thương khi tham gia lưu thông hoặc tai nạn nghề lạo động, cũng có thể xảy ra khi sau một va chạm thể thao… Nếu bạn có các triệu chứng dưới đây, bạn cần nghĩ tới trật khớp cổ chân:
- Đau, sưng, biến dạng cổ chân, có thể có vết thương cổ chân thấy lộ xương chày xương mác ra ngoài
- Sờ thấy mất liên tục ổ khớp, khám thấy cử động bất thường. Các dấu hiệu gãy xương nếu có gãy mắt cá đi kèm như nghe tiếng lạo xạo do xương gãy cạ vào nhau, mất chức năng vùng cổ chân
- Tê bì dị cảm do tổn thương thần kinh vùng cổ chân
- Chi lạnh và tím tái do tổn thương mạch máu vùng cổ chân
Cần sơ cứu và băng vết thương cầm máu, cùng với đó là cố định cổ chân thật tốt và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất.
Các bác sĩ sẽ hỏi bệnh sử, tham khám lâm sàng cẩn thận để chẩn đoán. Sau đó một số cận lâm sàng được thực hiện để hỗ trợ chẩn đoán như:
– X quang cổ chân thường quy thẳng nghiêng
– CT scan cổ chân kiểm tra tổn thương xương khớp
– MRI đánh giá tổn thương dây chằng
– Các xét nghiệm máu khác nếu cần
Điều trị trật khớp cổ chân như thế nào?
Nếu bạn trật kín khớp cổ chân đơn thuần không kèm gãy xương, hoặc quá lớn tuổi với tình trạng nội khoa không cho phép phẫu thuật… các bác sĩ có thể tiêm thuốc tê và nắn trật, sau đó bó bột cố định và chụp X quang kiểm tra sau nắn. Nếu x quang sau nắn chấp nhận được, bạn có thể về nhà trong ngày hay ở lại bệnh viện 1-2 ngày để theo dõi: tình trạng chèn ép bột sau bó bột, tình trạng mạch máu thần kinh…. Sau 1 đến 2 tuần khám tình trạng sưng nề, chèn ép bột, chèn ép thần kinh mạch máu, nếu lỏng bột phải thay mới, chụp x quang kiểm tra di lệch thứ phát.
Việc đi nạng và kê cao chân là gần như là bắt buộc. Tập vật lý trị liệu như nhúc nhích các ngón chân… kèm phối hợp thuốc giảm đau, kháng viêm, bổ sung canxi, vitamin thúc đẩy quá trình hồi phục.
Sau 8-10 tuần các bác sĩ có thể sẽ khám lâm sàng kiểm tra độ lỏng lẻo cổ chân, chụp MRI đánh giá tổn thương dây chằng cổ chân, nếu lỏng lẻo có thể phải phẫu thuật tái tạo dây chằng.
Nếu bạn còn trẻ, nhu cầu vận động cao, trật khớp kèm gãy xương mắt cá và không có các chống chỉ định phẫu thuật… Bác sĩ có thể đề nghị bạn mổ nắn trật và kết hợp xương bằng nẹp vít để giúp phục hồi lại giải phẫu cổ chân và chức năng tốt nhất cho bạn. Nếu bạn trật hở khớp cổ chân (trật khớp có vết thương): các bác sĩ sẽ mổ cắt lọc một hoặc nhiều lần đến khi sạch vết thương, nắn trật khớp, nếu mất vững phải bất động tăng cường bằng khung cố định ngoài hoặc nẹp bột.
Phòng ngừa trật khớp cổ chân
+ Chọn lựa các môn thể thao phù hợp với sức khỏe, tránh các va chạm quá sức khi chơi thể thao sức mạnh có sức đối kháng cao như như đá banh, bóng rổ…
+ Tuân thủ luật lệ khi tham gia giao thông
+ Tránh lao động nặng quá sức và phải có phương tiện bảo hộ đầy đủ khi lao động
+ Nhắc nhở con em cẩn thận khi chơi đùa, chạy nhảy…
