Xương bả vai là một xương dẹt, hình tam giác, là nơi bám của các nhóm cơ lưng, cơ cổ,cơ ngực cơ cánh tay. Xương bả vai có 3 phần: cổ, thân, gai vai.
Gãy xương vai thường hiếm gặp vì phải cần một lực tổn thương rất lớn để làm gãy xương vai. Thông thường là do tai nạn giao thông di chuyển với vận tốc cao hoặc té đập lưng từ trên cao. Trong một số ít các trường hợp, bệnh nhân ngã với tư thế dạng cánh tay cũng làm gãy ổ chảo xương cánh tay.
Triệu chứng của gãy xương vai bao gồm:
- Đau: Đau rất nhiều và ngay lập tức sau chấn thương vai
- Sưng:Vùng xương bả vai sẽ sưng lên nhanh chóng sau khi bị chấn thương.
- Dấu bầm tím:Dấu bầm tím xảy sớm ngay sau bị chấn thương.
- Giảm tầm vận động:Tầm vận động bị hạn chế, thường sẽ mất khả năng duỗi thẳng cánh tay.
- Tê :Tê, cảm giác châm chích hoặc cảm giác lạnh cánh bàn tay xảy ra khi bị thiếu máu nuôi hoặc có tổn thương thần kinh.
- Tiếng lốp bốp:Tiếng lốp bốp hoặc răng rắc cũng có thể nghe dc tại thởi điểm bị gãy xương
Gãy xương bả vai có thể được chẩn đoán bởi bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình sau khi hỏi bệnh sử, thăm khám lâm sàng. Cận lâm sàng hay được sử dụng là Xquang, chụp CT hoăc chụp MRI
Hầu hết gãy xương bả vai ít di lệch do được các cấu trúc vững chắc bao quanh. Do đó, phần lớn xương bả vai được điều trị bảo tồn và cử động sớm để tránh cứng khớp và phục hồi được chức năng.
Điều trị bảo tồn bao gồm:
- Bất động:Cho bệnh nhân đeo đai để có tạo sự thuận tiện và thoải mái đến khi xương lành. Thông thường tốn từ 3- 6 tuần phụ thuộc vào kiểu gãy xương và mức độ tổn thương mạch máu nuôi.
- Thuốc giảm đau:Thuốc giảm đau giúp bệnh nhân bớt đau, giúp ích cho việc lành xương..
- Tập vật lý trị liệu:Cử động sớm để hồi phục hoàn toàn được tầm vận động khớp vai. Tốt nhất là tập với chuyên viên vật lý trị liệu để được hướng dẫn tốt nhất, phục hồi sớm nhất và ngăn ngừa các biến chứng.
Phẫu thuật
Gãy xương vai bao gồm gãy cổ xương vai hoặc di lệch nghiêm trọng khi đã được điều trị bảo tồn thất bại thì ta có thể mổ để sắp xếp lại xương gãy cho thẳng hàng, hổi phục được chức năng và tầm vậng động khớp vai
Thông thường gãy xương bả vai phải dùng một đường mổ lớn, nhưng với sự phát triển khoa học kĩ thuật thì ta có thể dùng kĩ thuật xâm lấn tối thiểu hoặc nội soi để áp dụng cho bệnh nhân gãy xương bả vai.
